Czym są ceramidy i jaką rolę odgrywają w skórze?

Ceramidy są istotnym składnikiem budowy warstwy rogowej naskórka i stanowią rodzaj spoiwa, które łączy komórki skóry. Ich obecność decyduje o szczelności bariery hydrolipidowej. Wpływa to bezpośrednio na poziom nawilżenia skóry oraz jej zdolność do ochrony przed czynnikami zewnętrznymi. Jej prawidłowe funkcjonowanie sprzyja utrzymaniu dobrej kondycji cery i ogranicza nadmierną utratę wody. Czym dokładnie są ceramidy i dlaczego z wiekiem jest ich coraz mniej? Jak stosować kosmetyki z ceramidami?

Co to są ceramidy?

Ceramidy należą do grupy organicznych związków chemicznych zaliczanych do sfinogolipidów, które wchodzą w skład lipidów warstwy rogowej naskórka. W ludzkiej skórze występuje wiele rodzajów ceramidów, różniących się budową. Wraz z cholesterolem i wolnymi kwasami tłuszczowymi stanowią one element bariery hydrolipidowej.

Ceramidy biorą udział w przekazywaniu sygnałów w skórze oraz wspierają prawidłowe odnawianie naskórka. Dzięki swojej unikalnej strukturze potrafią one zatrzymywać cząsteczki wody wewnątrz naskórka, zapobiegając transepidermalnej utracie wody (TEWL). Brak odpowiedniej ilości tych lipidów prowadzi do rozszczelnienia bariery, co skutkuje nadwrażliwością oraz podatnością na infekcje bakteryjne i grzybicze.

Dlaczego wraz z wiekiem maleje liczba ceramidów w skórze?

Wraz z wiekiem skóra stopniowo traci zdolność do wytwarzania lipidów, w tym ceramidów, z powodu spadku aktywności enzymów je produkujących. W efekcie dochodzi do zmniejszenia się gęstości struktury międzykomórkowej. Już po trzydziestym roku życia zaobserwować można wyraźny spadek stężenia tych związków. Co istotne, jest to proces nieunikniony.

Czynniki zewnętrzne w znacznym stopniu przyspieszają ten proces poprzez generowanie stresu oksydacyjnego. Wolne rodniki niszczą delikatne struktury lipidowe, prowadząc do ich utleniania i utraty właściwości ochronnych. Dodatkowo niekorzystne warunki atmosferyczne, niska wilgotność powietrza oraz środki myjące mogą wypłukiwać naturalne zasoby ceramidów, uniemożliwiając skórze sprawną autoregenerację. Zmiany hormonalne, a w szczególności zachodzące w okresie menopauzy, również wpływają na profil lipidowy naskórka, przez co robi się on cieńszy i bardziej podatny na uszkodzenia.

Różne tekstury kosmetyków na beżowym tle.

Skąd wiadomo, że w skórze jest coraz mniej ceramidów?

Pierwszym sygnałem ostrzegawczym jest uporczywe uczucie ściągnięcia oraz suchość, która nie ustępuje mimo stosowania standardowych kosmetyków nawilżających. Skóra traci swój naturalny blask, robi się matowa i szorstka w dotyku. Wynika to z zaburzonego procesu złuszczania martwych komórek naskórka przy braku odpowiedniego spoiwa lipidowego.

Wraz z pogłębianiem się niedoborów pojawiają się mikropęknięcia oraz zaczerwienienia, świadczące o naruszeniu ciągłości bariery ochronnej. Zwiększona reaktywność na kosmetyki, które wcześniej nie wywoływały podrażnień, również sugeruje, że substancje drażniące łatwiej przenikają do głębszych warstw skóry. W skrajnych przypadkach niedobór ceramidów prowadzi do rozwoju schorzeń dermatologicznych, jak np. atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca, gdzie skład lipidowy naskórka jest drastycznie zmieniony względem zdrowej tkanki.

Jakie są rodzaje ceramidów w kosmetykach?

Obecnie w kosmetologii wykorzystuje różne formy lipidów, aby jak najwierniej odwzorować naturalny cement międzykomórkowy naskórka. Wybór konkretnego rodzaju ceramidu w produkcie zależy od pożądanego efektu terapeutycznego oraz potrzeb konkretnego typu cery. Najczęściej w składach INCI można znaleźć::

Ceramide NP (Ceramide 3) – to jedna z najważniejszych form stosowanych w dermokosmetykach, składająca się z fitosfingozyny połączonej z nasyconym kwasem tłuszczowym. Jest on niezwykle skuteczny w poprawie funkcji ochronnej skóry, przez co jest często podstawą produktów przeznaczonych do cery wrażliwej, suchej i silnie odwodnionej.
Ceramide AP (Ceramide 6-II) – zawiera w swojej budowie alfa-hydroksykwas, dzięki czemu nie tylko uszczelnia barierę lipidową, ale również wspomaga naturalny cykl odnowy komórkowej. Jego zastosowanie w kosmetykach sprzyja wygładzeniu struktury naskórka i poprawie jego tekstury.
Ceramide EOP (Ceramide 1) – posiada wyjątkowo długi łańcuch węglowodorowy, przez co pełni funkcję głównego spoiwa struktur lamelarnych. Często znaleźć go można w kosmetykach przeznaczonych do skóry atopowej.

Jak ceramidy w kosmetykach działają na skórę?

Aplikacja kremów z ceramidami pozwala na fizyczne uzupełnienie ubytków w strukturze warstwy rogowej. Po nałożeniu na skórę cząsteczki integrują się z naturalnymi lipidami, tworząc szczelną powłokę, która natychmiastowo hamuje proces odparowywania wody. Działanie to sprzyja głębokiemu nawilżeniu nie tylko poprzez dostarczanie wilgoci, ale przede wszystkim poprzez jej skuteczne zatrzymywanie wewnątrz tkanki.

Regularne stosowanie kosmetyków ceramidowych przyspiesza procesy naprawcze po zabiegach dermatologicznych, jak np. peelingi chemiczne czy laseroterapia. Ceramidy łagodzą stany zapalne ora redukują pieczenie i świąd, przywracając skórze komfort. Ponadto wykazują one działanie przeciwstarzeniowe, ponieważ dobrze nawodniona i uszczelniona skóra jest mniej podatna na powstawanie zmarszczek mimicznych oraz utratę jędrności i elastyczności. Dzięki wzmocnieniu odporności na czynniki zewnętrzne skóra staje się gładsza, a jej koloryt bardziej wyrównany.

Kto może i jak stosować kosmetyki z ceramidami?

Produkty z ceramidami są uznawane za jedne z najbardziej uniwersalnych w dermatologii, ze względu na ich naturalne występowanie w ludzkim organizmie. Są one szczególnie rekomendowane osobom z cerą suchą i bardzo suchą, u których naturalna produkcja lipidów jest niewystarczająca. Również pacjenci zmagający się z atopowym zapaleniem skóry, egzemą czy trądzikiem różowatym zauważą znaczące korzyści z ich stosowania, ponieważ ceramidy pomagają odbudować uszkodzony naskórek i zmniejszyć reaktywność na działanie szkodliwych czynników zewnętrznych.

W ofercie SunewMed+ dostępne są Rodzinne płatki pod oczy, które są bezpieczne nawet dla dzieci od 6 roku życia. Zawarte w nich ceramidy doskonale regenerują skórę i odbudowują jej barierę hydrolipidową. Witamina E chroni cerę przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych, a lipidy korzystnie wpływają na odbudowę bariery ochronnej skóry.

Mitem jest przekonanie, że ceramidy nie nadają się dla osób z cerą tłustą lub trądzikową. W przypadku kuracji przeciwtrądzikowych, które często opierają się na retinoidach lub kwasach, bariera ochronna skóry ulega osłabieniu, przez co ceramidy są niezbędnym elementem regenerującym. Cera dojrzała potrzebuje ich do niwelowania objawów starzenia, natomiast młoda może z nich korzystać profilaktycznie, aby utrzymać optymalny poziom nawilżenia i odporności na zanieczyszczenia.

Skuteczność ceramidów w pielęgnacji skóry zależy w dużej mierze od ich otoczenia chemicznego oraz momentu aplikacjiNajlepsze efekty terapeutyczne uzyskuje się, stosując tzw. „złoty podział lipidowy”, czyli połączenie ceramidów, cholesterolu i wolnych kwasów tłuszczowych w odpowiednich proporcjach. Takie zestawienie umożliwia najpełniejszą rekonstrukcję struktury naskórka. Produkty ceramidowe warto nakładać na lekko wilgotną skórę. Ułatwia to zatrzymanie wilgoci w naskórku i wspiera odbudowę jego funkcji ochronnych.

Kosmetyki z ceramidami mogą być stosowane zarówno w porannej, jak i wieczornej rutynie pielęgnacyjnej. Rano stanowią one doskonałą bazę pod makijaż i ochronę przed zanieczyszczeniami z zewnątrz, natomiast wieczorem wspomagają nocną regenerację naskórka. Nie wykazują one negatywnych interakcji z większością popularnych substancji, takich jak witamina C, niacynamid czy kwas hialuronowy. Dzięki temu są niezwykle łatwymi do włączenia w istniejący schemat pielęgnacji. Warto wybierać formuły oparte na liposomach, które transportują ceramidy do głębszych warstw naskórka.